İşyeri giriş-çıkışlarında uygulanan kart okutma sistemleri, çalışma düzeninin sağlıklı biçimde yürütülmesi ve olası uyuşmazlıklarda ispat yönünden önemli bir denetim ve kayıt aracıdır. Bu sistemler sayesinde işçilerin çalışma sürelerine ilişkin zaman takibi yapılır, fazla çalışma ve devamsızlık süreleri de somut verilere dayalı olarak belirlenebilir. İlaveten söz konusu uygulamalar işyeri disiplini ve iş kazalarının takibi yönünden de önem arz etmektedir. Bu sistemlerin kötüye kullanılmasının ise işyeri kural ve düzenine aykırılık doğuracağı açıktır.
İş ilişkisi, sözleşmenin tarafı olan işçi ve işveren arasında karşılıklı güvene dayanan bir ilişkidir. Bu ilişkinin işçiye yüklediği yükümlülüklerden biri de doğruluk ve bağlılık borcudur. İşçinin, işverenle arasındaki bu ilişkiyi güven bağlamında zedeleyen her türlü tutum ve davranışı bu borcun ihlalini doğuracaktır.
İşyerinde olmayan bir çalışanın kartını okutmak suretiyle onun işyerinde olduğu izlenimini yaratmak da taraflar arasındaki güven ilişkisini sarsan ve işvereni aldatmaya yönelik bir eylem olup doğruluk ve bağlılık borcuna aykırılık teşkil edecektir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin güncel tarihli bir kararında tam olarak bahsi geçen bu husus yani çalışanın diğer bir çalışanın kartı çalışmadığı hâlde çalışmış gibi basarak işvereni kandırması sebebiyle sözleşmesinin haklı nedenle fesheldilmesi değerlendirilmiştir.
Somut olaya dair ilk derece mahkemesi çalışanın anılı eylemiyle işvereni nasıl bir zarara uğrattığının kanıtlanamadığı, çalışanın 18 yıllık kıdemi ve daha önce benzer bir davranışının bulunmaması dikkate alındığında, eylemin tek başına işverenin güvenini sarsacak nitelikte ve haklı feshi gerektirecek ağırlıkta olmadığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı hakkının doğduğu sonucuna varmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi, feshin geçerli nedenle fesih olduğundan bahisle davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Uyuşmazlık feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmıştır. 9. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığa ilişkin değerlendirmeyi 4857 sayılı İş Kanunun 25/II-(e) hükmüne atıf temelinde gerçekleştirmiştir. Söz konusu hüküm; “İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.” hâlini düzenlemekte ve ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri başlığında haklı nedenle fesih sebeplerinden birini ortaya koymaktadır. Yüksek Mahkeme, çalışanın diğer çalışanın kartını çalışmadığı halde çalışmış gibi basmasını doğruluk ve bağlılığa uymayan bir davranış kapsamında değerlendirip bu davranış sebebiyle işverenin herhangi bir zarara uğramasının şart olmadığı üzerinde durmuştur. Bununla birlikte işyerinde bulunmamasına rağmen çalışmış gibi kartı okutulan işçiye çalışmadığı süre yönünden ücret ödendiği de değerlendirmeye konu olmuştur. Tüm bu sebepler doğrultusunda işçinin iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin kabulü ve kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının reddine karar verilmesi gerekliliği yönünde hüküm kurulmuştur.
Görüldüğü üzere çalışanın diğer çalışanı çalışmış gibi göstermek suretiyle kart basma eyleminin geçerli nedenle fesih mi yoksa haklı nedenle fesih mi kapsamında değerlendirileceği kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmesi açısından fark yaratmaktadır. Yüksek Mahkeme’nin değerlendirmesi çalışanın anılı davranışının doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış kapsamında olduğu ve sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesinin kabulü yönünde olmuştur.
(Sözü edilen karara erişim için bkz. Yarg. 9. HD. E.2025/6864 K. 2025/8070 T.20.10.2025)
Son olarak belirtilmelidir ki işe giriş ve çıkış saatlerinin düzenli şekilde kayıt altına alınmasının çalışma süreleri, fazla çalışma, iş kazaları gibi muhtelif uyuşmazlık alanlarının ispatında işverene önemli bir kolaylık sağladığı açıktır. Yukarıda yer verilen karara konu olay da göstermektedir ki giriş çıkış kayıtları noktasında birtakım uygulama sistemleri müdahaleye ve yanıltıcı eylemlere açık olabilmektedir. Bu doğrultuda, işyeri giriş-çıkış zamanlarına yönelik anlık olarak ve teknik yönden donanımlı bir takip sağlayan güvenilir somut veri ihtiyacına cevap veren yeni nesil zaman takibi uygulamaları, çalışma hayatının hukuki süreçlere entegresinde önem kazanmaktadır.
