İlave tediye, kamu kurumlarında çalışan işçilere yıl içinde belirli dönemlerde ödenen ve kaynağını doğrudan kanundan alan ücret niteliğinde bir ek ödemedir. İlave tediye ödemeleri, 6772 sayılı “Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkında Kanun” ile düzenleme altına alınmıştır. 6772 sayılı Kanunun 1. maddesi genel, mülhak ve özel bütçeli daireler, döner sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlar, belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller ile İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerde çalışan işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılacağını düzenlemiştir.
Peki belediye şirketlerinde çalışan işçiler yönünden ilave tediye ödemesi gündeme gelecek midir?
Bu sorunun cevabı her ne kadar 6772 sayılı Kanun kapsamında bulunmamalarından bahisle belediye şirket işçilerine ilave tediye ödeme yükümlülüğü bulunulmadığı olsa da bu hususa 9. Hukuk Dairesi’nin 28.06.2022 tarihli kararında etraflıca temas edilmesi sebebiyle ilgili kısmı paylaşmakta fayda görüyoruz:
“Belediyelerin hissedarı olduğu şirketlerin hukuki statüsünün yukarıda yazılı olduğu şekilde belirlendikten sonra, 6772 sayılı Kanun kapsamında bulunup bulunmadıkları meselesinin değerlendirilmesine gelince; 6772 sayılı Kanun’un 1 inci maddesindeki düzenleme uyarınca, belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller kanun kapsamındadır. Belediyelerin hissedarı olduğu şirketler ise 6102 sayılı Kanun hükümlerine tabi, belediyeden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğundan, bu şirketlerin belediyeye bağlı teşekkül sayılması mümkün değildir. Anılan maddede, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirketlerin Kanun kapsamında olduğu açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, madde metninde sermayesi belediyeye ait olan şirketlere yer verilmemesi kanun koyucunun tercihidir… Dolayısıyla, 6772 sayılı Kanun’un 1 inci maddesindeki, belediyeye bağlı teşekkül ifadesinden, kanun koyucunun, belediyelerin hissedarı olduğu şirketleri kastettiği söylenemez. Anılan sebeplerle, belediyelerin hissedarı olduğu şirketler 6772 sayılı Kanun kapsamında bulunmadıklarından, davalı Şirket ilave tediye ödemekle yükümlü değildir.” (9. HD. E.2022/6747 K.2022/8363 T.28.06.2022)
Anayasa Mahkemesi de 2019/11052 başvuru numaralı, 23/11/2021 tarihli kararında belediyenin hissedarı olduğu şirketlerde çalışanların ilave tediye alacağının tahsili amacıyla açmış olduğu davaların Yargıtay daireleri arasında süregelen görüş ayrılığı dolayısıyla reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine konu olaya ilişkin daireler arasında içtihat farklılığı bulunmadığına, adil yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir.
“Somut olaya konu belediyelerin hissedarı olduğu şirketlerde çalışan personelin ilave tediye alacağına hak kazanıp kazanmayacağı hususunda süregelen içtihat farklılığı bulunmamaktadır. Aksine Daireler belediyelerin hissedarı olduğu şirketlerin 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığına ilişkin görüş birliğine sahiptirler. Bursa BAM 9. Hukuk Dairesi de belediyenin hissedarı olduğu şirketin 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığını ifade etmiş ve başvurucuların bu sebeple ilave tediye alacağından faydalanamayacakları sonucuna varmıştır. Yapılan tespit ve varılan sonucun öngörülemez olmadığı gibi bu hususun yargılamanın hakkaniyetini zedelemediği anlaşılmaktadır.”
İlave tediye ödemesi kapsamından söz ediliyorken hemen belirtilmelidir ki toplum yararına program kapsamında çalışan kişiler de ilave tediye ücretine hak kazanabilecektir. (TYP kapsamındaki kişilerin ilave tediye ücretine ilişkin yazıya erişim için tıklayınız)
Tediyelerin zamanının ise Cumhurbaşkanınca tespit olunduğu 4. madde ile sabittir. Bilindiği üzere 8/01/2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 6772 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan işçilerin ilave tediye ödemelerinin 26 Ocak ve 16 Mart tarihinde ödeneceği açıklanmıştı.
İlave Tediyelerin Hesaplanma Esası
İlave tediye miktarı işçinin 52 günlük ücretine karşılık gelmektedir. Ödemenin brüt ücret üzerinden hesaplanacağının altı çizilmelidir. Hesaplamada fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete dahil olan ödemeler dikkate alınmayacaktır.
Hesaplamada Dikkate Alınacak Süreler
İlave tediyenin hesaplanmasında hangi sürelerin hesaba katılacağı ilave tediye miktarını doğrudan etkilemesi hasebiyle önem arz etmektedir. Bu doğrultuda kanunen çalışılmış sayılan süreler, sözleşmenin askıda olduğu dönemler, fiilen çalışılan sürelere oranlama hususlarına dikkat edilmesi gerekecektir.
6772 sayılı Kanunun 4. maddesinde açıkça belirtildiği üzere tediyelere esas olacak çalışma süresinin hesaplanmasında iş veya hizmet akdinin devamı müddetine rastlayan kanuni ve idari izinlerle hastalık izinleri, hafta tatili ve genel tatil günleri çalışılmış gibi hesaba katılacaktır.
İş sözleşmesinin askıda bulunduğu ve fiili çalışmanın gerçekleşmediği dönemler, ilave tediye hesabında dikkate alınmayacak; bu süreler için ilave tediye ödenmeyecektir. Örnek üzerinden somutlaştırmak gerekirse rapor süresi ihbar süresine ek 6 haftayı aşan bir işçi yönünden tediye ödemesinin akıbeti ne olacaktır? Burada artık sözleşmenin askıda olmasından söz edilecek ve genel kural yönünden askıdaki sürenin tediye hesabında dikkate alınmamasından bahisle tediye ödenmeyeceği yorumu getirilecektir. Hesaba esas süreler yönünden bir diğer örneği güncel Yargıtay kararı ile vermek gerekirse 9. Hukuk Dairesi 21 günlük askeri eğitim süresinde ücretsiz iznin kanuni izin niteliğinde olmasından ötürü ilave tediye hesabında çalışılmış gibi hesaba katılması gerektiğine hükmetmiştir.
“1111 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen maddesine göre, davacı 21 günlük askerlik eğitimi süresince ücretsiz izinli olup bu izin kanuni bir izindir. 6772 sayılı Kanun’un 4/3 hükmünde ise kanuni izinde geçirilen sürelerin ilave tediye hesabında çalışılmış gibi hesaba katılması gerektiği düzenlenmiştir.Bu durumda, davacının ilave tediye alacağı hesaplanırken 21 günlük sürenin çalışılmış gibi kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken…” (Yarg. 9. HD. E. 2025/1561 K. 2025/4666 T. 21.05.2025)
